Afgekeken van de Beatles

Als je meer wilt weten over de cultuur, de stijl van een bedrijf, doe je er goed aan de biografie te lezen van de ondernemer, de pionier. De man, die in de garage van zijn ouders nachtenlang doorwerkte om zijn concept ‘handen en voeten’ te geven. Wat dreef hem? Wat waren zijn idealen? Zijn ideeën over organisatie en communicatie?

De pionier heeft zijn eigen persoonlijkheid aan het bedrijf meegegeven. De cultuur die in de loop der jaren is ontstaan, is door hem ontworpen. Hij is het bedrijf geworden. De eenmanszaak is inmiddels uitgegroeid tot een organisatie met 10.000 medewerkers. Het is goed mogelijk dat de grondlegger er al lang niet meer werkt. Misschien rust hij op zijn lauweren op de Kaaimaneilanden. Mogelijk is hij niet meer onder ons. En toch, zijn geest waart nog rond. Dat is een fascinerend proces. De waarden die aanvankelijk eigendom waren van een persoon, worden door middel van osmose door de organisatie opgenomen.
Zoals in elke cel van het lichaam het unieke DNA terug te vinden is, zo blijven de principes van de pionier de organisatie aansturen.

Sommige analisten kennen grote waarde toe aan de persoon van de nieuwe CEO. Dat valt te bezien. In mijn ogen is de nieuwe CEO de rentmeester, de beheerder van de erfenis van de pionier. Ik was verrast te lezen dat Steve Jobs de structuur van Apple had ‘afgekeken’ van de Beatles. Als zovelen van zijn generatie was hij diep onder de indruk van het muzikale genie van The Fab Four. Maar ook hun ‘organisatie’, de manier waarop zij de zaken aanpakten, sprak hem aan.

De band kende geen hiërarchie, vormde een eenheid. De vergelijking met de tafel is vaak getrokken. De tafel die stevig op vier poten staat. Haal je één poot weg dan valt de tafel om. Waarvan akte. De Beatles waren volstrekt gelijkwaardig, stuk voor stuk onvervangbaar en in hoge mate van elkaar afhankelijk.

In de tijd van hun samenwerking waren ze extreem creatief en extreem productief. Ze persten hun talent uit tot de laatste druppel. Vooral John en Paul joegen elkaar op tot een niveau dat ze later als solisten nooit meer haalden. De druk op de ketel was constant hoog. Nooit was de nieuwe LP van de Beatles ‘meer van hetzelfde’. Er was altijd vernieuwing, verkenning, sensatie. Er werd volop geëxperimenteerd met instrumenten, met elektronisch geluid. De wereld keek ademloos toe. Zo wilde Jobs het ook. Creatieve vrijheid toegekend aan geniale mensen die elkaar voortdurend uitdagen. En, die afhankelijk zijn van elkaar. Hij projecteerde het Beatle-model op zijn kluppie dat een van de machtigste bedrijven ter wereld zou worden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *