Het kerstpakket – een gevoel van verbondenheid

Zolang hij leefde ontving mijn grootvader ieder jaar een kerstpakket van het bedrijf waar hij veertig jaar had gewerkt. Hij had een goed pensioen en in materieel opzicht had hij geen spectaculaire wensen. De wijn, de noten, de kaas en de ingeblikte zalm kon hij zelf ook wel betalen. Soms veroorloofde hij zich zelfs een milde vorm van kritiek: ‘Weer die ingelegde artisjokken. Ze weten toch dat ik daar niet van hou.’

Het pakket betekende heel veel voor hem. De waarde van het ritueel. Ze waren hem niet vergeten. Hij hoorde er nog bij.

Hij heeft er zich nooit over uitgesproken, maar ik vermoed dat hij in het pakket de bevestiging zag, dat hij zich al die jaren niet onopgemerkt met inzet van ziel en zaligheid had uitgesloofd. Hij had het bedrijf veel gegeven. Zijn beste jaren, zijn loyaliteit. Volgens zijn gevoelsmatige weegschaal had hij nog iets tegoed.
Later was er in december sprake van een lichte spanning. Zou het pakket, nu zijn bedrijf was overgenomen, nog komen? Je las in de krant zoveel over bezuinigingen.

De laatste dertig jaar is de relatie tussen bedrijven en hun medewerkers sterk verzakelijkt. Mensen blijven korter. Er is minder tijd en behoefte om binding aan te gaan. Sterker nog, dat iemand na tien jaar nog bij hetzelfde bedrijf zit, wordt door velen niet gezien als een aanbeveling. Ook overnames, fusies en repeterende reorganisaties doen de moederbinding geen goed. Het blijft een lastige combinatie, een wankel evenwicht. Als directie wil je je medewerkers scherp en alert houden. Anderzijds wil je ze ook een gevoel van geborgenheid geven. In een omgeving die als onzeker en onveilig wordt ervaren, zie je de burn-outcurve een holle rug trekken.

Trendwatchers voorspellen dat wij op weg zijn naar een markplaats waar vraag en aanbod elkaar zonder veel emotie zullen ontmoeten. Individuen verkopen hun kennis, ervaring en vaardigheden aan een bedrijf dat daarvoor de hoogste prijs betaalt. Maar onder voorwaarde dat het bedrijf voldoende uitdaging te bieden heeft om het werk interessant te houden. Dat model klinkt stoer en suggereert en hoge mate van gelijkwaardigheid. Dat neemt niet weg dat ik overtuigd blijf van de menselijke behoefte zich te binden. Op het spoor gezet door zijn evolutionaire carrière als kuddedier wil het individu diep in zijn hart bij een groep behoren, een groep die hem veiligheid, waardering en normering verschaft. Én de mogelijkheid zich te ontplooien.

Over beursgenoteerde bedrijven is een overvloed aan informatie beschikbaar. Als ik van de fee van dienst één vraag zou mogen stellen, zou ik vragen: ‘Hoe gaan jullie om met je pensionado’s?’. Op een bedrijf dat zijn ‘oudjes’elk jaar een kerstpakket stuurt, durf ik mijn geld wel te zetten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *