De spelende mens

De potjes Monopoly die wij thuis speelden, konden dagen duren. Als het bedtijd was, werd het spel ‘bevroren’. De volgende dag ging het verder, waarbij, toen ook al, opviel dat de ene dag de andere niet is. De kansen wisselden, het tij keerde. De motor van de gedoodverfde winnaar begon ineens te haperen, terwijl bij de verliezer van gisteren de kansen keerden. En al die tijd hing de spanning, als fijne mist, in huis. Het verloop van het spel gaf aanleiding tot speculaties, soms tot grootspraak of intimidatie.

De verdienste van de bedenker van Monopoly is dat het spel eigenlijk een oefening is. Een training in ondernemen. Alle afwegingen die een ‘echte’ ondernemer moet maken, krijgt de speler voorgelegd. Hij investeert in straten, chic of goedkoop, bouwt er huizen en hotels. En de ongelukkige tegenspeller die er belandt, betaalt zich blauw. Ook hij moet zijn kansen inschatten, risico’s nemen, knopen doorhakken en leren tegen zijn verlies te kunnen. De concurrent moet ‘op de fles’ voor hij gevaarlijk kan worden. Vilein, maar leuk! Het meest realistische facet is het lot, door de dobbelsteen bepaald. Het is net de echte wereld: het lot is hem gunstig gezind of laat hem als een baksteen vallen. De ervaren ondernemer weet dat hij het welslagen van zijn onderneming niet al te makkelijk op eigen conto mag bijschrijven. Hem past een ruime mate van bescheidenheid. Een reverence naar de fee die hem voor onheil en zelfingenomenheid heeft behoed, is altijd op zijn plaats. Ik begrijp mezelf wel hoor. Ik wil de gezelligheid van mijn ouderlijk huis terugkopen, de aangenaam verbindende spanning van mijn jeugd bij mij houden.

De rechten op het Monopoly-spel berusten bij de Amerikaanse speelgoedgigant Hasbro, die intussen niet stil heeft gezeten. De marketingafdeling heeft minstens tien varianten op het oerspel bedacht. Onlangs verscheen er nog een Pokémon-versie. Enigszins dubieus, vind ik, is dat Hasbro op vele velden tegelijk speelt en dat je als belegger bijvoorbeeld ook: ‘My little pony’ op de koop toe moet nemen. Het liefst wil ik het puur houden; beleggen in een bedrijf dat enkel Monopoly exploiteert. Er zijn veel oude merken die inmiddels tot grote patchwork-familie zijn toegetreden. We doen het er maar me. As good as it gets.

Op de dag, 9/11, nine-eleven, werd bij de Amerikaanse ambassade in Den Haag een vrouw aangetroffen die het hekwerk minutenlang wanhopig omklemde, alsof het een reddingsboei was. Tegen agenten, die verontrust toesnelden, verklaarde ze: ‘I wanted to be as close to home as possible.

Eén gedachte over “De spelende mens”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *